Ηλιακή ακτινοβολία ονομάζεται η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία την οποία εκπέμπει ο πλανήτης Ήλιος που βρίσκεται 93 εκατομμύρια μίλια μακριά από τη Γη.
«ηλεκτρομαγνηκό φάσμα»
Η ενέργεια μεταφέρεται από τον ήλιο ως ακτινοβολία διαφόρων μήκη κύματος μέσα στον χώρο. Αυτή η ακτινοβολία συνθέτει μια μεγάλη κλίμακα με μήκη κύματα κι αυτά χαρακτηρίζονται ως το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα το οποίο συμπεριλαμβάνει.
- Ακτίνες Χ
- Ακτίνες Γ
- Ραδιοκύματα
- Ακτινοβολία μικροκυμάτων
- Υπεριώδεις ακτίνες
- Υπέρυθρες ακτίνες
Όλα τα παραπάνω είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα τα οποία μεταφέρουν ενέργεια από το ένα σημείο στο άλλο και η σύνθεση τους είναι από διάφορα είτε ηλεκτρικά είτε μαγνητικά πεδία, τα οποία πάλλονται σε οποιαδήποτε συχνότητα.
Κάθε τύπος ακτίνας έχει συγκεκριμένο μήκος κύματος και συχνότητα αλλά όλα ταξιδεύουν με την ίδια ταχύτητα..
Το μήκος κύματος είναι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό σε οποιοδήποτε τύπο ακτινοβολίας, είναι η απόσταση που ταξιδεύει το κύμα σε έναν ολοκληρωμένο κύκλο, η απόσταση από το σημείο σε ένα κύμα κι ακριβώς στο ίδιο σημείο στο επόμενο κύμα.
Καθώς το μήκος κύματος αυξάνεται η συχνότητα μειώνεται και το αντίστροφο.
Οι υπεριώδεις ακτίνες έχουν μικρότερο μήκος κύματος κι η υπέρυθρες μεγαλύτερο μήκος κύματος από το ορατό φως. Γι’ αυτό οι υπεριώδεις ακτίνες χρειάζονται περισσότερους κύκλους για να διασχίσουν την ίδια περιοχή σε σχέση με τις υπέρυθρες ακτίνες κι έχουν μεγαλύτερη συχνότητα κι ενέργεια.
Τα κύματα της ακτινοβολίας που χρησιμοποιούμε στην κοσμετολογία είναι:
- Οι υπεριώδεις
- Οι υπέρυθρες
- Το ορατό φως
Υπεριώδεις ακτίνες
Χρησιμοποιούνται για να παράγουν «μαύρισμα» αλλά δεν είναι ορατές στο γυμνό μάτι και δεν το αισθανόμαστε γι’ αυτό ένα ακόμη φως από το ορατό φάσμα κι υπέρυθρες ώστε οι ακτίνες να πάρουν ένα μπλε ζεστό χρώμα.
Ορατό φως
Το ορατό φως είναι χωρισμένο σε μια σύνθεση χρωμάτων – κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, βιολετί και σκούρο μπλε (λουλακί). Βρίσκεται στη μέση του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος και τα μήκη κύματος του είναι μεγαλύτερα από εκείνα των υπεριωδών.
Υπέρυθρες ακτίνες
Έχουν μεγαλύτερο μήκος κύματος από το ορατό φως, μπορούμε να τις αισθανθούμε από τη θερμότητα που εκπέμπουν αλλά δεν είναι ορατές. Μπορούν να γίνουν ορατές αν προσθέσουμε λίγο ορατό φως.
Μέτρηση μήκους κύματος
Το νανόμετρο είναι μια μονάδα μέτρησης των μήκων κύματος των ακτινών και ισοδυναμεί με 1εκατομμύριοστο του ενός χιλιοστού.
Οι υπεριώδεις ακτίνες κυμαίνονται στα 200 – 390 νανόμετρα
Το ορατό φως κυμαίνεται από 400-700 νανόμετρα όπου στο 400 βρίσκεται το μπλε χρώμα και στο 700 το κόκκινο δημιουργώντας έτσι το φάσμα του φωτός.
Οι υπέρυθρες είναι ανάμεσα στα 700 – 4000 νανόμετρα.
ΥΠΕΡΙΩΔΕΙΣ ΑΚΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΙΣΜΑ
δημιουργούν ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, οι οποίες με τη σειρά τους προκαλούν καταστροφή των κύτταρων και άλλων δομικών στοιχείων του δέρματος όπως κολλαγόνο και ελαστίνη, με συνέπεια την πρόωρη γήρανση, ή όπως αλλιώς ονομάζεται φωτογήρανση.
Η ενέργεια της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας είναι αντίστροφα ανάλογη του μήκους κύματος .
E=hc/λ
h:η σταθερά του plank, c: η ταχύτητα μετάδοση του φωτός 300.000 km/sec και λ: το μήκος του κύματος της ακτινοβολίας.
Αυτό σημαίνει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) έχει περισσότερη ενέργεια από την ορατή (VIS) και πολύ περισσότερη από την υπέρυθρη (IR) ακτινοβολία.
Οι ακτινοβολιες χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:
- Υπεριώδη ακτινοβολία Α (UVA)
- Υπεριώδη ακτινοβολία Β (UVB)
- Υπεριώδης Γ (UVC)
Υπεριώδη ακτινοβολία Α
Αυτές οι ακτίνες είναι χαμηλότερης υπεριώδους ενέργειας, οι οποίες εισχωρούν βαθιά στο δέρμα, όταν αυτές προκαλούν κατακερματισμό των ινών κολλαγόνου και ελαστίνης που παρέχουν υποστήριξη στο δέρμα.
Ακτίνες UVA παράγει ένα μαύρισμα σε ένα δέρμα που μαυρίζει εύκολα, τονώνοντας την υπάρχουσα μελανίνη στο δέρμα, αλλά δεν είναι μακράς διαρκείας μαύρισμα. Δεν προκαλούν καρκίνο, αλλά έχουν μια προδιάθεση για τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας UVB στην πρόκληση καρκίνου του δέρματος.
Το μήκος κύματος είναι 315 έως 400 νανόμετρα.
Υπεριώδεις ακτίνες Β
Οι ακτίνες UVB διεισδύουν μόνο κάτω από την επιδερμίδα και είναι οι ακτίνες υπεύθυνες για τα ηλιακά εγκαύματα. Αυτές οι ακτίνες διεγείρουν τα μελανινοκύτταρα στη βασική στιβάδα της επιδερμίδας για την παραγωγή μελανίνης με αποτέλεσμα ένα μεγαλύτερης διάρκειας μαύρισμα και είναι οι ακτίνες κυρίως υπεύθυνες για το σχηματισμό των καρκίνων του δέρματος.
Το μήκος κύματος είναι 200-280 νανόμετρα.
Υπεριώδεις ακτίνες Γ
Καμία από αυτές τις ακτίνες δεν φτάσουν στην επιφάνεια της γης, απορροφιούνται από την ατμόσφαιρα και είναι θανατηφόρες για τα ζωντανά κύτταρα.
Το μήκος κύματος είναι 200 -280 νανόμετρα
Η υπεριώδης ακτινοβολία
Φυσικό φως του ήλιου είναι επωφελές για τους περισσότερους ανθρώπους σε μικρές δόσεις και έχει ορισμένες συνέπειες:
- Ζεσταίνει το σώμα
- Θα διεγείρει τη δραστηριότητα των χημικών στο δέρμα αυξάνοντας την αναγέννηση των κυττάρων
- Διεγείρει την παραγωγή της βιταμίνης D στο δέρμα το οποίο είναι σημαντικό για την ανάπτυξη και διατήρηση υγιών φθορανθράκων.
- Προωθεί μια αίσθηση ευεξίας δίνοντας μια ψυχολογική ώθηση
- Παράγει ένα μαύρισμα δίνοντας την εντύπωση της καλής υγείας
- Έχει ευεργετικές επιδράσεις σε ορισμένες παθήσεις του δέρματος, π.χ. ψωρίαση και την ακμή.
Το ποσό της έκθεσης στην υπεριώδη ακτίνα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες:
I. το μέρος του κόσμου στο οποίο ζούμε
II. την εποχή του έτους
III. το πάχος του στρώματος του όζοντος, το οποίο εμποδίζει ένα μεγάλο μέρος της ακτινοβολίας να φτάσει στη γη
IV. Η ικανότητα μαυρίσματος ενός ατόμου είναι γενετικά καθορισμένη και εξαρτάται από τον αριθμό των μελανοκυττάρων και την ικανότητα παραγωγής μελανίνης. Η απόκριση στο μαύρισμα διεγείρεται από ερυθημογόνα μήκη κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας.
«Υπάρχουν τρία είδη αποκρίσεων στο μαύρισμα»
1. Το άμεσο μαύρισμα: Αυτό διεγείρεται από ενέργεια μεταξύ 300nm και 660nm με μέγιστη αποτελεσματικότητα από 340-360nm.Αυτό έχει σαν συνέπεια κοκκία της μελανίνης που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος , να αποκτούν ένα σκούρο χρώμα, που φθάνει σ’ ένα μέγιστο, μία ώρα μετά την έκθεση στην ακτινοβολία και αρχίζει να εξαφανίζεται μετά από 2-3 ώρες από την έκθεση.
2. Το επιβραδυνόμενο μαύρισμα: Ο τύπος αυτός μαυρίσματος περιλαμβάνει την οξείδωση των κοκκίων της μελανίνης , που βρίσκονται στην βασική στιβάδα της επιδερμίδας και την μετακίνηση τους προς την επιφάνεια του δέρματος. Το μαύρισμα στην περίπτωση αυτή μπορεί να αρχίσει μια ώρα μετά την έκθεση, φθάνει σ’ ένα μέγιστο μετά από δέκα ώρες περίπου και εξαφανίζεται γρήγορα μετά από 4-8 ημέρες από την έκθεση.
3. Το πραγματικό μαύρισμα: στην περίπτωση αυτή, το μαύρισμα αρχίζει δύο ημέρες μετά την έκθεση στον ήλιο και φθάνει στο μέγιστο του μετά από 2-3 βδομάδες.
Το αποτέλεσμα της έκθεσης στο ηλιακό φώς εξαρτάται από την εποχή του έτους και την ώρα της ημέρας.
Eπισκεφθείτε μας ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: www.iek-xini.edu.gr και στο fb: www.facebook.com/iekxini
