Η διαδικασία της κάθαρσης του σώματος είναι μια ρουτίνα, η χρησιμότητα και η σημειολογία της οποία ήταν ιδιαίτερα σημαντική από την αρχαιότητα έως και σήμερα. Έχουν διαπιστωθεί διάφορες παραλλαγές ως προς την καθημερινή αυτήν διαδικασία ανάλογα με την περιοχή και την χρονολογία.
Παρατηρούμε λοιπόν, ότι στην αρχαία Αθήνα τα ποτάμια και οι πηγές, που αρχικά χρησιμοποιούνταν για την κάθαρση του σώματος, αντικαθίστανται από δημόσια λουτρά, τα οποία συνδυάζονται κυρίως με αθλητικές δραστηριότητες ενώ στην Κνωσό ευρήματα μαρτυρούν μια αξιοθαύμαστη για την εποχή υδραυλική εγκατάσταση, η οποία επέτρεπε στην βασίλισσα να απολαμβάνει το μπάνιο της σε πήλινη μπανιέρα. Στην οθωμανική αυτοκρατορία τα δημόσια λουτρά μετατρέπονται σε οθωμανικά λουτρά, τα χαμάμ, όπου η κάθαρση του σώματος σχετίζεται με την κάθαρση της ψυχής και τις εξαγνίσεις οποιωνδήποτε αμαρτιών
1 Τοιχογραφία που απεικονίζει ελληνικό λουτρό
2 Αγγείο που απεικονίζει το αρχαίο λουτρό
Διάφορες κατηγορίες λουτρών διακρίνονται στις διάφορες περιόδους, στην αρχαία Ελλάδα αλλά και στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία όπως, τα λουτρά θερμού αέρα, θερμά λουτρά αλλά και λουτρά κρύου νερού. Όλες όμως οι κατηγορίες λουτρών είχαν σαν σκοπό όχι μόνο την κάθαρση αλλά και την χαλάρωση. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι από τις πρώτες κιόλας αναφορές του μπάνιου ως κάθαρση σώματος συνυπάρχει και η έννοια της περιποίηση του σώματος αλλά και της καθαριότητας του πνεύματος. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι με το νερό εξαγνίζεται η ψυχή του ανθρώπου αλλά και ότι μέσω της σωματικής κάθαρσης επιτυγχάνεται και η ξεκούραση του σώματος και των ταλαιπωρημένων μυών καθώς επίσης μπορεί να επέλθει η ίαση σε κάποιες παθήσεις. Διακρίνεται επίσης η σημασία της ενυδάτωσης του δέρματος και γίνεται χρήση ελαιόλαδου ή ακόμα και σαπουνιού από λάδι ελιάς, καθώς και πολύτιμων αλειμμάτων (μύρα)η χρήση των οποίων ήταν συνηθισμένη κυρίως μετά από ζεστό μπάνιο για να μην μείνει το δέρμα τραχύ και σκληρό.
Η ευημερία και η άνοδος των χαμάμ καθ΄ όλη την διάρκεια του ανθρωπότητας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις ευεργετικές ιδιότητες των χαμάμ για τον ανθρώπινο οργανισμό
Ευεργετικές ιδιότητες
Σύμφωνα με τον Aaland M. (2011), η θερμότητα που προκαλείται στο σώμα μέσω του χαμάμ ενεργοποιεί όλα τα όργανα του σώματος σαν να δρουν σε άσκηση. Το σώμα καθαρίζει από μέσα προς τα έξω και το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος, το δέρμα αποτοξινώνεται μέσω του ιδρώτα. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το χαμάμ μπορεί να προκαλέσει ανακούφιση από το κρυολόγημα, τον πονοκέφαλο, παθήσεις των αρθρώσεων καθώς ο καθαρισμός του σώματος σε θερμοκρασίες 90C επιφέρει ευεργετικές συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό. Άξιο αναφοράς είναι επίσης το ότι έχει γίνει μελέτη που υποδεικνύει δεκαπέντε λεπτά σε χαμάμ μπορεί να βοηθήσει την απέκκριση βαρέων μετάλλων, το οποία θα έπαιρναν μια ημέρα για να αποβληθούν από τα νεφρά .
Εξαιτίας της θερμότητας του χαμάμ προκαλείται διαστολή των τριχοειδών αγγείων που αυξάνουν την ροή του αίματος , η καρδιά κτυπάει γρήγορα για να αντεπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες για αίμα και η αυξημένη ταχύτητα της ροής των σωματικών υγρών αναγκάζει τις ακαθαρσίες που βρίσκονται σε όργανα όπως το συκώτι και το στομάχι, φιλτράρονται από το δέρμα και τα νεφρά και αποβάλλονται μέσω του ιδρώτα. Η χρήση των χαμάμ από άτομα με προβλήματα καρδιαγγειακά καθώς και σε ηλικιωμένους θα πρέπει να είναι προσεκτική. Η συμβολή στην ψυχική υγεία του ατόμου δεν είναι όμως αμελητέα. Αρκετά ψυχιατρικά ιδρύματα έχουν εντάξει στο πρόγραμμα θεραπείας των ασθενών τα θερμά λουτρά.Το σώμα τίθεται σε συνθήκες τεχνητού πυρετού , ανεβάζοντας την εσωτερική θερμοκρασία έως 30C με αποτέλεσμα μικρόβια και βακτήρια να μην επιβιώνουν. Πέραν όμως αυτού οι συνθήκες πυρετού αυξάνουν τον μεταβολικό ρυθμό και πιθανά κατεστραμμένα κύτταρα αναγεννιόνται γρηγορότερα κάνοντας την ανάκαμψη από ασθένεια ταχύτερη και ευκολότερη. Δεν πρέπει όμως να μην γίνει αναφορά σχετικά με το ότι στα θερμά λουτρά η διαδικασία της αναπνοής μπορεί να γίνει πιο δύσκολη και οι βλεννογόνοι να ξεραθούν. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της υγρασίας που εμποδίζει την γρήγορη εναλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα που επιτελείται στους πνεύμονες. Για αυτόν τον λόγο τα θερμά λουτρά δεν συστήνονται σε άτομα που πάσχουν από παθήσεις του αναπνευστικού.
Site ΙΕΚ ΞΥΝΗ: http://www.iek-xini.edu.gr
Official fan page: http://www.facebook.com/iekxini
Πηγή: Δέσποινα Κοβά
http://www.iek-xini.edu.gr/


